Als je kind alleen brood of pasta eet

Vier producten. Datzelfde brood, dat ene merk pasta, de knakworst uit dat blik, de yoghurt in de blauwe beker. Je kijkt in de supermarkt niet meer rond en je hoopt vooral dat er niets uit de handel gaat.

Van buiten lijkt zo'n lijst een gebrek aan variatie. Van binnen is het wat je kind zelf heeft uitgedokterd om zijn dagen door te komen. Het werkt ook: dit zijn de dingen die nooit tegenvallen.

Waarom de lijst krimpt

Bij gewone kieskeurigheid komt er met de tijd meer bij. Hier verdwijnt er iets. Een product dat vorige maand nog ging, valt er zomaar af. Vanzelf komt het er zelden weer bij.

Behandelaars verklaren dat uit de manier waarop vermijden werkt. Elke keer dat iets niet gegeten hoeft te worden, zakt de spanning en dat wordt onthouden. Elk product dat een keer misging, wordt onbetrouwbaar. Zo wordt de veilige lijst steeds korter en steeds strikter. Alles daarbuiten wordt steeds onbekender.

Er komt nog iets bij. Brood en pasta zijn niet toevallig de winnaars. Ze zijn voorspelbaar, altijd hetzelfde, zacht, droog, zonder verrassingen. Ze doen precies wat hij verwacht. Voor hem is dat de belangrijkste eigenschap die eten kan hebben.

Wat dit betekent voor zijn voeding

Een eenzijdig eetpatroon levert vaak wel genoeg calorieën, maar niet alles wat een kind nodig heeft. Brood en pasta geven koolhydraten en een deel van de eiwitten. Wat er structureel bij ontbreekt is ijzer, zink en vitamine D. Zonder fruit of groente komen daar vitamine C en vezels bij. Als er ook geen zuivel meer bij komt, komt calcium in het gedrang.

IJzer is daarbij het gegeven om te onthouden, omdat een tekort moeheid, bleekheid en slechtere concentratie kan geven en vaak pas laat opvalt. Wat er bij jouw kind werkelijk ontbreekt, kun je niet uit deze opsomming aflezen: dat hangt af van hoeveel hij eet, van welke producten en of er nog drinkvoeding bij komt. Alleen een diëtist kan dat doorrekenen.

Paniek is niet nodig, laten nakijken wel. Vraag bij je huisarts of jeugdarts om een verwijzing naar een diëtist. Begin niet zelf aan supplementen: ijzer innemen zonder dat een tekort is vastgesteld kan schadelijk zijn.

Hoe je de lijst weer uitbreidt

De fout die wij maakten: iets nieuws naast het veilige eten leggen, hopen dat hij het probeert en de dag erna iets anders bedenken. Zo verandert elke maaltijd in een test.

Begin bij wat er al is

Werk vanaf het veilige product en verander er één eigenschap aan. Bij pasta: dezelfde pasta, andere vorm. Bij brood: hetzelfde brood, anders gesneden. Zo klein dat het belachelijk lijkt. Dit is de maat waarin het werkt. Het is ook precies de maat die ouders overslaan.

Begin niet bij een hap

Op tafel laten liggen, ernaar kijken, aanraken, ruiken, tegen de lippen. Zo loopt de opbouw. Een hap is het eindpunt, niet het begin.

Neem één ding tegelijk en geef het weken

Niet drie nieuwe dingen deze week. Eén ding, een paar weken. Schrijf op wat je doet.

Blijf het veilige eten geven

Zolang dat op tafel staat, kan hij het aan om er iets onbekends naast te hebben liggen. Haal je het weg om hem te dwingen, dan wordt het een gevecht dat je verliest.

Eet op vaste tijden, op dezelfde plek

Voor een kind dat op voorspelbaarheid leunt, is dat de bodem waarop al het andere kan staan.

Wat je van jezelf mag verwachten

Dit gaat langzaam. Bij ons duurde het jaren voordat er een aanpak lag. Daarna nog een kleine vier maanden voordat hij weer at. In die tijd hebben wij ons vaak afgevraagd of we iets misten wat andere ouders wel zagen.

Dat lag niet aan ons en het ligt niet aan jou. Een kind met een korte lijst eet niet weinig omdat er thuis iets fout gaat. Hij eet weinig omdat eten voor hem meer vraagt dan voor andere kinderen.