Aan de pomp: eten en de nacht

Er is één geluid dat je jaren later nog kent. Niet het huilen: het alarm van de pomp.

Twee uur 's nachts, een lampje op de kast en jij die uit bed komt om te kijken wat er nu weer is. Wij hebben maanden zo geleefd. Wie erin zit weet meteen waar dit over gaat. Wie erbuiten staat, krijgt het bijna niet uitgelegd.

Waarom voeding in de nacht

De reden is eenvoudig: een kind dat overdag niet genoeg binnenkrijgt, moet het ergens vandaan halen. De nacht is de enige tijd die over is. Overdag wil je juist ruimte houden om te oefenen met eten, dus schuift de voeding naar de uren waarin hij slaapt.

Bij onze zoon liep het zo. Zijn hoofdvoeding was een fles met drinkvoeding, vier tot vijf per dag. In de nacht kwam de rest binnen via zijn mickeybutton, het voedingsknopje in zijn buik.

Wat wij merkten van de honger

Onze zoon werd 's ochtends niet hongerig wakker. Nooit. Bij ons was dat het lastigste gevolg van de nachtvoeding. Het is ook het punt dat in gesprekken over calorieën het minst aan bod kwam.

Honger is niet de enige reden waarom een kind wil eten. Nieuwsgierigheid, gezelligheid en gewoonte doen ook mee. Bij een kind dat eten spannend vindt, weegt de spanning soms zwaarder dan alle drie. Maar honger is wel de motor die je overdag nodig hebt om iets nieuws te durven proberen. Bij ons ontbrak die motor.

Dit is geen argument tegen nachtvoeding. Nachtvoeding bestaat omdat een kind zijn voeding ergens vandaan moet halen. Dat weegt zwaarder dan ochtendhonger. Wel is het de reden waarom het schema iets is om regelmatig met je diëtist en je eetteam te bespreken: hoeveel, hoe snel en over hoeveel uur. Bij ons scheelden kleine verschuivingen daarin overdag merkbaar. Verander het nooit op eigen initiatief; dat is werk voor je behandelaar, die meeweegt wat het met groei en gewicht doet.

Wat het doet met slapen

De nachten waren onregelmatig als hij aan de pomp lag. Slangen die knikken, een alarm, een luier die zwaarder is dan normaal, of gewoon een kind dat wakker wordt van iets wat aan hem vastzit.

Slecht slapen is bij deze groep kinderen geen bijzaak die er toevallig bij komt. In onderzoek naar kinderen met ernstige eetproblemen worden slaapproblemen en scheidingsangst regelmatig genoemd als iets dat er vaak naast staat. Hoe vaak precies verschilt sterk per onderzoek, afhankelijk van welke kinderen zijn bekeken. Wat je eraan kunt vasthouden is dit: als jullie nachten slecht zijn, is dat een onderdeel van het probleem en niet iets waar je los van het eten mee moet dealen.

Het geldt niet alleen voor het kind. Jij staat op, jij hangt de zak op, jij hoort het alarm. Als je dat maanden doet, zit je overdag met minder reserve aan die moeilijke tafel. Juist daar is geduld nodig.

Wat bij ons hielp

Verdeel de nachten

Als jullie er twee zijn, wissel dan af per nacht en niet per keer. Eén hele nacht doorslapen is meer waard dan twee halve.

Leg klaar wat je nodig hebt

Alles bij het bed, zodat je in het donker niet hoeft te zoeken. Dat lijkt klein en het scheelt echt.

Schrijf op wat er gebeurt

Hoe vaak het alarm gaat, wanneer hij wakker wordt, hoe hij 's ochtends is. Dat is de informatie waarmee je diëtist het schema kan bijstellen.

Vraag naar het schema als het overdag niet loopt

Heeft hij nooit honger, dan is dat een reden om erover te beginnen. Niet als klacht, als gegeven. Er valt vaak meer te schuiven dan ouders denken: het aantal uren waarover de voeding loopt, het tijdstip waarop de pomp stopt en de verdeling tussen dag en nacht. Kleine verschuivingen daarin kunnen overdag het verschil maken tussen wel en geen honger. De diëtist en het eetteam beslissen dat, niet jij en niet ik.

Vraag hulp voor de nacht

Kinderthuiszorg, een nachtverpleegkundige of respijtzorg bestaan. Veel gezinnen weten dat niet of vinden het te veel gevraagd. Vraag ernaar bij je kinderarts, wijkverpleegkundige of zorgverzekeraar.

Waarom dit erbij hoort

Als je in het ziekenhuis over eten praat, gaat het over calorieën, groeicurves en de volgende controle. Dat is nodig. Maar het gezin dat de nacht doet, staat niet in die curve.

Wij zijn in die jaren goed begeleid en we stonden er niet alleen voor. Dat is echt zo. Het maakte de nachten niet korter. Als je hier nu in zit: het is niet raar dat dit zwaar is. Het is zwaar.